VARIETIES: เช็คก่อนดื่ม 6 สายพันธุ์กาแฟอาราบิก้า 📝🍒

 VARIETIES: เช็คก่อนดื่ม 6 สายพันธุ์กาแฟอาราบิก้า 📝🍒

.
ถ้าพูดถึงเรื่องสายพันธุ์ของต้นกาแฟ สำหรับเกษตรกรหรือผู้ผลิตกาแฟแล้ว การแยกแยะความแตกต่างของสายพันธุ์กาแฟอาจไม่ใช่เรื่องยุ่งยาก ทว่า ผู้บริโภคซึ่งอยู่ปลายน้ำหรือคนที่เพิ่งจะมาสนใจย่อมเป็นสิ่งที่ทำใหสับสน เพราะสายพันธุ์กาแฟช่างเยอะเหลือเกิน 😅
.
ข้อมูลจากบทความจากคุณ Sirichai จะช่วยให้เราเข้าใจสายพันธุ์กาแฟ เมื่อเรามองดูรูปพรรณสัณฐาน โดยใช้เกณฑ์ต่าง ๆในการจำแนกแยกแยะสายพันธุ์ อันที่จริง ในวงการกาแฟพิเศษนั้น (Specialty Coffee) นี่เป็นปัจจัยสำคัญประการหนึ่งที่จาดไม่ได้ สำหรับทุกคนในห่วงโซ่ (เกษตรกร ผู้ซื้อ โรงคั่ว บาริสต้า แม้กระทั่งผู้บริโภค) จะเข้าใจในเรื่องนี้
.
6 สายพันธุ์ที่จะนำเสนอมีอะไรบ้าง ☕️🧐
.
- ทิปิก้า (Typica)
- เบอร์บอน (Bourbon)
- คาทูร์รา (Caturra)
- คาทุย (Catuai)
- พาคามารา (Pacamara)
- เกอิชาหรือเกชา (Geisha/ Gesha)
.
ข้อมูลทั้งหมดเก็บมาจากไร่กาแฟเมืองโบเกเต ประเทศปานามา ซึ่งไร่เหล่านี้ตั้งอยู่ที่ความสูงระหว่าง 1,300 ถึง 1,800 เมตรจากระดับน้ำทะเล ใช้เวลาเก็บข้อมูลประมาณสองเดือนในช่วงรอยต่อระหว่างปลายฤดูเก็บเกี่ยวไปจนถึงก่อนดอกกาแฟจะบาน ลักษณะของต้นกาแฟนั้นมีอายุราว 2-3 ปี
.
นอกเหนือจากเรื่องลักษณะภายนอกแล้ว กาแฟไม่ต่างกับพืชผลตัวอื่น ๆ ที่มีจะสายพันธุ์แยกย่อยแตกแขนงออกไปอีกมากมาย แต่ละต้นก็จะมีลักษณะและรสชาติของเมล็ดกาแฟที่ต่างกันไป ทั้งนี้ รสชาติไม่ได้ขึ้นอยู่กับสสยพันธุ์เสมอไป เราต้องดูองค์ประกอบอื่น ๆ เสริมด้วย ตั้งแต่ที่มา การคั่ว และการชง เพื่อให้ได้กาแฟที่ Character ชัดเจนที่สุด 👍🏼

1.Typica (ทิปิก้า)
.
กาแฟสายพันธุ์นี้มีลักษณะหลายอย่างชัดเจนและน่าจะเป็นสายพันธุ์ที่แยกแยะได้ง่ายที่สุดในบรรดาทั้งหมด
.
ประการแรกก็คือลักษณะทรงพุ่มนั้นเป็นสามเหลี่ยมคล้ายทรงต้นสน ยอดและใบอ่อนมีสีน้ำตาล ลำต้นชะลูดสามารถสูงได้ถึง 5 เมตรเมื่อมันอายุมากขึ้น หมายความว่าระยะห่างระหว่างกิ่นบนลำต้นและข้อภายในกิ่งนั้นห่าง
.

องศากิ่งที่ทำกับลำต้นอยู่ที่ระหว่าง 50-80 องศา ลำต้นและกิ่งก้านไม่หนา ใบ ผล และเมล็ดข้างในมักเรียวยาว ผิวใบของทิปิก้ามักจะค่อนข้างเรียบ โดยที่ขอบใบมักไม่หยักหรือหยักเพียงเล็กน้อย ผลสุกมีสีแดง หากเปรียบเทียบทิปิก้าเป็นผู้หญิงก็คงคล้ายนางแบบร่างสูงโปร่งงามระหงผู้ซึ่งมีแขนขายาวนั่นเอง

2.Bourbon (เบอร์บอน)
.
เป็นอีกสายพันธุ์หลักเช่นเดียวกับทิปิก้า เบอร์บอนมีลำต้นสูงโปร่งและทรงพุ่มมีลักษณะคล้ายทรงต้นสน แต่ไม่ได้ชัดเจนเท่าทิปิก้า
.
ทั้งนี้เพราะพุ่มหนากว่าและมีกิ่งย่อยมากกว่าเล็กน้อย ลำต้นและกิ่งหนา (บึกบึน) กว่าทิปิก้าจึงทำให้ไม่ยืดหยุ่นเท่า ระยะห่างระหว่างกิ่งบนลำต้นและระยะห่างระหว่างข้อบนกิ่งเดียวกันห่างก็จริง แต่สั้นกว่าเมื่อเทียบกับทิปิก้า
.
นี่จึงทำให้โดยเฉลี่ยแล้วเบอร์บอนสามารถติดดอกออกผและเก็บเกี่ยวได้ผลผลิตมากกว่าทิปิก้าถึงราว 30%
.

ใบของเบอร์บอนมีลักษณะแตกต่างคือ ผิวใบขรุขระมีรอยหยักของเส้นใบอย่างเห็นได้ชัด ขอบใบก็หยักกว่ามากด้วย ยอดอ่อนมักมีสีเขียว แต่ก็มีข้อยกเว้นบางครั้งสามารถใบอ่อนเป็นสีน้ำตาลบ้างเช่นกัน ผลมักมีลักษณะกลมออกรีเล็กน้อย ผลสุกมีทั้งที่เป็นสีเหลือง แดง และส้ม (แต่ไม่ใช่จากต้นเดียวกันนะครับ) 

3.คาทูร์รา (Caturra)
.
เป็นสายพันธุ์ที่เกิดจากการกลายพันธุ์ตามธรรมชาติของเบอร์บอน ส่งผลให้คาทูร์ราป้อมเตี้ยกว่าเบอร์บอน บางคนเรียกมันว่ามีลักษณะเป็นต้นแคระ แต่อันที่จริงคาทูร์ราที่แก่อาจสูงได้ 2-3 เมตรเลยทีเดียว
.

การกลายพันธุ์นี้ทำให้ระยะห่างระหว่างกิ่งบนลำต้นและระยะห่างระหว่างข้อบนกิ่งเดียวกันหดสั้นลง พร้อมกับกิ่งแขนงซึ่งแตกออกจากกิ่งหลักก็มาก จึงทำให้คาทูร์รามีพุ่มหนากว่านั่นเอง นอกจากลักษณะข้างต้นแล้ว ลักษณะอื่นๆดูจะไม่ต่างจากเบอร์บอน เช่นมีผิวใบเป็นลอนขอบใบหยัก ใบอ่อนบริเวณยอดมีสีเขียว ผลก็คล้ายเบอร์บอน ผลสุกมีทั้งสีแดงและเหลือง

4.คาทุย (Catuai)
.
เป็นอีกสายพันธุ์ที่ปลูกทั่วไปในแทบทุกไร่ในละแวกโบเกเต สายพันธุ์นี้เกิดจากการผสมข้ามระหว่างมุนโดโนโว (Mundo Novo) และคาทูร์รา (Caturra) คาทูร์ราเกิดจากการกลายพันธุ์ตามธรรมชาติของเบอร์บอน
.
ส่วนมุนโดโนโวนั้นเป็นผลจากการผสมข้ามพันธุ์ตามธรรมชาติระหว่างทิปิก้าและเบอร์บอนค้นพบครั้งแรกในเมือง Mineiros do Tiete, Sao Paulo ประเทศบราซิล จากข้อมูลของการกำเนิดของคาทุยเราจึงพอจะบอกได้ว่ามันต้องมีลักษณะร่วมระหว่างทิปิก้าและเบอร์บอนอย่างแน่นอน
.
ลักษณะลำต้นของคาทุยนั้นไม่ได้สูงโปร่ง เพราะระยะห่างระหว่างกิ่งกับระยะห่างระหว่างข้อนั้นสั้น มักไม่ค่อยเห็นกิ่งแขนง (กิ่งซึ่งแตกย่อยออกจากกิ่งหลัก) ที่บริเวณส่วนบนของลำต้น (จากยอดลงมาราว 60-70 เซนติเมตร) ซึ่งแตกต่างจากคาทูร์ราที่มักมีกิ่งแขนงตั้งแต่ใกล้ยอดด้านบนสุด ลักษณะรูปทรงปลายบนสุดของลำต้นนั้นกลมคล้ายร่มซึ่งแตกต่างจากทรงพุ่มของทิปิก้าและเบอร์บอนที่พุ่มต้นเป็นสามเหลี่ยมคล้ายของต้นสน

.

ปกติยอดอ่อนของคาทุยเป็นสีเขียว แต่บางครั้งคาทุยก็มียอดอ่อนเป็นสีน้ำตาลด้วยบ้างเช่นกัน ขอบใบมักจะหยัก ข้อดีของคาทุยคือผลไม่หลุดร่วงง่ายจึงนิยมปลูกในพื้นที่ที่ลมแรงหรือฝนตกชุก (บางเดือนลมที่โบเกเตแรงมากและช่วงหน้าฝนฝนก็ตกไม่ลืมหูลืมตา) ผลมีลักษณะออกกลมรีคล้ายเบอร์บอน และสีของผลสุกมีทั้งสีแดง เหลือง และส้ม (เชอรี่สีส้มมักไม่ค่อยเจอบ่อยนัก) 

5.พาคามารา (Pacamara)
.
เป็นสายพันธุ์ที่เกิดจากการผสมกันระหว่างต้นพ่อแม่ 2 สายพันธุ์ คือสายพันธุ์พาคาส (Pacas) และมาราโกกีเป (Maragogipe) นักวิชาการบางส่วนยังมองว่าพาคามาราไม่ได้มีลักษณะอันจะเรียกว่าเป็นสายพันธุ์ เพราะว่ามันไม่มีความเสถียรมากพอ
.
พาคามาราที่ปลูกสามารถย้อนกลับไปเป็นสายพันธุ์พาคาสได้สูงถึง 10% อย่างไรก็ตาม ชาวบ้านนิยมปลูกจึงอลุ่มอล่วยให้เรียกว่าเป็นสายพันธุ์พาคามารา พิจารณาจากต้นพ่อแม่ ซึ่งพาคาสนั้นเป็นสายพันธุ์ที่เกิดจากการกลายพันธุ์ของเบอร์บอน (ค้นพบที่ไร่พาคาสในประเทศเอลซัลวาดอร์)
.
ส่วนมาราโกกิเปนั้นเป็นเกิดจากการกลายพันธุ์ของทิปิก้าในหมู่บ้านมาราโกกิเปในประเทศบราซิลส่งผลให้ได้ทิปิก้ายักษ์ ทุกอย่างใหญ่หมดรวมถึงผลของมัน ซึ่งลักษณะผลใหญ่นี่เองที่ส่งต่อมายังพาคามารา (แต่ผลของมาราโกกิเปก็ยังคงใหญ่กว่าอยู่ดี)
.

พาคามารานั้นสังเกตเห็นความแตกต่างค่อนข้างชัดและง่าย ดูจากเพียงบางลักษณะ เช่นผลและใบ ใบของมันใหญ่มาก คล้ายใบเบอร์บอน แต่ใหญ่กว่า นอกจากขนาดผลจะใหญ่แล้วปลายของผลก็จุ่นออกมาคล้ายคนสะดือจุ่น ลักษณะนี้เห็นชัดมากในช่วงที่ยังอยู่ในระยะพัฒนาการ (ผลเขียว ยังไม่สุก) ลักษณะพุ่มนั้นแม้จะเป็นสามเหลี่ยมคล้ายทรงพุ่มสน แต่เป็นพุ่มอ้วนๆป้อมๆ ทั้งนี้ก็เพราะระยะห่างระหว่างกิ่งกับข้อนั้นสั้น ลำต้นและกิ่งก็หนาบึกคล้ายเบอร์บอนทำให้มีความยืดหยุ่นน้อยกว่า ยอดอ่อนมีทั้งสีเขียวและสีน้ำตาล ถ้าเปรียบเทียบก็คงคล้ายกับสาวร่างใหญ่อวบอ้วนล่ะ

6.เกอิชาหรือเกชา (Geisha/ Gesha)
.
เป็นสายพันธุ์ที่มีชื่อเสียงมากและดูเหมือนเป็นที่ต้องการของตลาดสูงมาก สายพันธุ์นี้หากเปรียบแล้วก็น่าจะไม่ต่างจากนางงามกาแฟจักรวาล เกอิชานั้นสังเกตรูปพรรณสัณฐานง่ายโดยพิจารณาแค่บางลักษณะก็บอกได้
.
ลักษณะลำต้นและกิ่งของเกอิชานั้นเรียวและลู่ลมคล้ายทิปิก้า อีกทั้งกิ่งและข้อก็ห่างด้วย ไหนจะลักษณะใบซึ่งมีผิวใบค่อนข้างเรียบและยาว ผลซึ่งเรียวยาวก็ไม่ต่างนักจากทิปิก้า แต่ความต่างอยู่ที่กิ่งบริเวณใกล้ยอดนั้นเฉียงชัดเจนกว่าสายพันธุ์อื่นๆโดยมีองศาระหว่างลำต้นแกนหลักกับกิ่งที่ราว 40-50 องศา กิ่งที่ชี้ขึ้นไปนี้ทำให้ลักษณะของบริเวณเวลามองดูจะคล้ายทรงร่มกางออกหรือเกือบเป็นเส้นตรงซึ่งต่างจาก ลักษณะยอดของทิปิก้าโดยสิ้นเชิง

ผลสุกของเกอิชาก็ให้รสชาติและกลิ่นที่แตกต่างจากทุกสายพันธุ์ด้วยเพราะมีความหอมหวานแบบผลไม้ดอกไม้ชัดเจน ลักษณะเด่นอีกอย่างคือเมล็ดมักมีลักษณะเรียวยาวโดยมีปลายเมล็ดออกแหลมเล็กน้อย

.
Happy Brewing 😊
.
#variety #coffee #arabica #robusta #typica #bourbon #caturra #catuai #pacamara #gesha #geisha #barista #singleorigin #specialtycoffee #cafe #beantobrew #beanshere
.
Source
.
Beans Here: แยกแยะกาแฟอราบิก้าพันธุ์ Typica, Bourbon, Catuai, Caturra, Pacamara, Geisha/Gesha ด้วยลักษณะทางกายภาพ โดยคุณสว่าง ทองดี by Sirichai